BAB 10 : Mabuk Kemenangan | 13 Mei – Sebelum & Selepas

Sebagaimana yang telah saya sebutkan dalam bab lalu, keputusan pilihanraya 1969  telah memeranjatkan semua pihak parti politik. Saya percaya mereka yang paling terperanjat ialah DAP dan Gerakan di atas kejayaan yang mereka sendiri tidak sangka. Lalu mereka terus berasa sombong dan bongkak.

Dengan kelakuan sombong yang mereka tunjukkan itu, maka tidaklah boleh hendak disalahkan jika pelawat-pelawat asing menyangka bahawa parti-parti itulah yang telah memenangi Ppilihan raya pada keseluruhannya. Parti-parti itu dengan tidak berlengah-lengah lagi mengaturkan perayaan menyambut `kemenangan’ mereka.

Pada pagi hari Isnin, 12 Mei, Dr. Tan Chee Khoon yang telah memenangi kerusi dalam kawasan Batu Selangor, dengan kelebihan undi yang besar, telah meminta kebenaran polis untuk mengadakan satu perarakan kemenangan oleh anggota-anggota Parti Gerakan. Satu permit telah dikeluarkan dengan syarat perarakan itu melalui jalan-jalan yang telah dipersetujui oleh polis. DAP pula telah membuat keputusan hendak mengadakan perarakan pada hari esoknya, hari Selasa, 13 Mei dengan tidak mendapatkan kebenaran polis. Cadangan ini tidak diteruskan. DAP telah campur sama dalam perarakan Gerakan.

Pegawai Penjaga Daerah Polis, Kuala Lumpur, Abu Bakar bin Abdul Aziz, dalam kenyataan-kenyataan yang tercatat melapurkan sebagaimana berikut mengenai dengan permohonan Dr. Tan itu:

”Pada 12 Mei 1969, Dr. Tan Chee Khoon telah menelefon saya dan meminta kebenaran hendak mengadakan satu perarakan kemenangan untuk mengucapkan terima kasih kepada penyokong-penyokongnya dalam kawasan pilihan rayanya sahaja, iaitu Batu, Sentul dan Jalan Ipoh. Dia hendak memulakan perarakan itu dari ibu pejabatnya di Jalan Broderick. Dia hendak memulakannya pukul 4.30 petang dan berakhir pada pukul 7.00 petang. Bilangan orang yang akan mengambil bahagian ialah kira-kira 500 dan akan diadakan juga perarakan bermotokar.

”Kemudian saya telah berunding dengan Encik Mansor mengenai jalan-jalan yang hendak dilalui dan juga waktu bagi perarakan itu, dan telah mengambil keputusan iaitu oleh kerana jam 4.30 petang ialah waktu yang sangat sibuk (untuk lalu lintas), maka kami fikir perarakan itu patutlah dimulakan dari jam 5.30 petang. Jika tidak, perarakan itu akan menimbulkan kesusahan kepada orang ramai.

”Saya telah menerangkan kepada Dr. Tan Chee Khoon hal ini. Dia bersetuju, tetarpi dia telah meminta supaya perarakan itu berakhir sejam kemudian kerana waktu mulanya pun telah dilambatkan satu jam. Kami telah bersetuju atas permintaannya itu dan satu lesen telah dikeluarkan atas namanya”.

Dari segi politik, perarakan kemenangan Dr. Tan itu merupakan satu cara yang belum pernah dilakukan seumpamanya pada masa lepas. Setelah perarakan yang berlesen itu tamat, perarakan-perarakan haram yang penuh dengan perbuatan dan kelakuan biadab dan samseng telah diadakan. Mereka telah melanggar perintah-perintah polis, dan melalui jalan-jalan yang tidak diberi kebenaran sehingga mengendalakan lalu lintas. Perasaan gila kemenangan telah memuncak dan tidak terkawal lagi, dan pihak komunis pasti pula mengambil kesempatan menghasut dan menghangatkan perasaan mereka. Orang-orang yang menang pilihan raya telah membuat satu kesilapan yang besar, sekalipun mungkin mereka tidak bertanggungjawab atas kejadian itu.

Perarakan haram ini telah masuk ke Jalan Campbell dan Jalan Hale, iaitu jalan-jalan menghala masuk ke Kampung Baharu di mana kira-kira 30,000 orang Melayu telah hidup dengan rukun damai dalam kawasan mereka sendiri yang terletak di tengah-tengah bandar Kuala Lumpur selama bertahun-tahun. Jalan Hale ialah sebatang jalan besar di Kampung Baharu. Di sepanjang jalan itu mereka telah bertempik sorak dan apakala mereka berada di kawasan orang-orang Melayu itu, mereka telah mengejek-ejek dan menunjukkan kebesaran mereka untuk menaikkan perasaan marah orang-orang Melayu. Mereka melakukan perbuatan ini di kawasan yang boleh dikatakan kubu UMNO.

Mansor bin Mohamed Noor dalam satu kenyataannya bertulis telah melaporkan sebagaimana berikut:

”Satu kumpulan yang ramainya kira-kira 20 orang telah berhenti di hadapan Balai Polis Jalan Travers. Seorang darinya telah melaungkan perkataan ”Melayu mati” di hadapan rumah kediaman anggota-anggota polis di balai itu, dan juga menunjukkan kemaluannya kepada polis dengan disaksikan oleh isteri-isteri anggota polis yang ada dalam kawasan rumah kediaman mereka. Seorang mata-mata (konstabel) telah membuat report (aduan) di atas kelakuan biadab dan tidak sopan itu.

”Selepas itu, mereka telah berpecah kepada kumpulan-kumpulan kecil. Salah satu daripadanya telah pergi ke Jalan Mountbatten menahan kereta-kereta orang-orang Melayu dan memaki hamun mereka itu dengan tujuan hendak menghina mereka. Mereka telah mengancam dan menonyoh mata anak perempuan OCPD (Ketua Polis Daerah) sendiri yang berumur kira-kira 17 tahun. Sambil itu mereka berkata ”Engkau Melayu Bodoh”, ”Tiada Kuasa”. Seorang pemuda Melayu telah melaporkan ke Ibu Pejabat Polis yang dia telah dipukul oleh tiga orang Cina di Foch Avenue”.

Yeoh Teck Chye dari Parti Gerakan yang menjadi Yang Di-Pertua Kongress Kesatuan Sekerja Malaysia telah mengaku bahawa kelakuan mereka yang mengambil bahagian dalam perarakan haram itu telah mengganggu keamanan orang ramai. Beliau ialah calon Gerakan yang menang dengan kelebihan undi yang besar dalam kawasan Bukit Bintang, Kuala Lumpur.

Pada hari Selasa, 13 Mei, dia telah minta maaf secara terbuka dalam akhbar di atas kelakuan penyokong-penyokong partinya yang telah menyusahkan orang ramai, tetapi telah terlambat kerana perbuatan mereka amatlah memedihkan hati orang-orang Melayu. Memang patut dia meminta maaf kerana selepas perarakan Dr. Tan itu bersurai pada pukul 8.00 malam sebagaimana yang dipersetujui, dia sendiri telah mengambil bahagian dalam perarakan haram sebagaimana yang tercatat dalam laporan polis.

Dari peristiwa-peristiwa yang berlaku pada malam itu, maka jelaslah bahawa pemimpin-pemimpin Gerakan tidak lagi dapat mengawal perasan pengikut-pengikut mereka, bahkan meerka sendiri telah terheret sama. Merekalah yang bertanggung jawab menghidupkan perasaan itu. Setelah perarakan berlesen itu bersurai, penyokong-penyokong mereka telah berpecah kepada beberapa kumpulan. Mereka merayau ke sana sini sambil melaung-laungkan kemenangan mereka, dan dua perarakan haram lagi telah dimulakan.

Abu Bakar bin Abdul Aziz, Pegawai Penjaga Daerah Polis Kuala Lumpur melaporkan dalam satu kenyataan bertulis:

”Saya sedang berada di bilik kawalan pada pukul 10.10 malam dan saya telah terima maklumat bahawa Yeoh Teck Chye telah mengepalai satu perarakan di Jalan Bukit Bintang dengan tidak mendapat kebenaran. Satu lagi perarakan datang dari Petaling Jaya dikepalai oleh V.David, juga tidak mendapat kebenaran. (V. David dari Parti Gerakan telah memenangi kerusi Parlimen di Pulau Pinang, dan juga kerusi Dewan Undangan Negeri, di Selangor iaitu negerinya sendiri.)

”Saya telah beri perintah supaya kedua-dua perarakan ini mesti berhenti kerana tidak ada kebenaran polis. Pasukan Simpanan Persekutuan (FRU) telah dihantar untuk menyuraikannya.

”Sementara itu perarakan di Bukit Bintang itu telah bersurai tetapi perarakan yang diketuai oleh David telah pergi ke Peking Hotel (Jalan Brickfields) di mana 200 orang pemuda India sedang menunggu. Pasukan FRU telah dihantar ke sana untuk menyuraikan mereka”.

”Kemudian David telah cuba berhubung dengan Ketua Pegawai Polis tetapi tidak dapat; dia kemudian berhubung dengan saya. Dia beritahu saya jangan menghantar anggota-anggota polis FRU untuk menimbulkan provokasi di kalangan penyokong-penyokongnya. Ketika itu jam menunjukkan pukul 12.05 pagi 13 Mei.

”Saya beritahu padanya bahawa penyokong-penyokongnya (mereka nyatalah sedang mabuk kemenangan dan mabuk todi) telah mengganggu ketentaraman orang lain dengan membuat bising dan saya telah pun menerima beberapa panggilan telefon yang mengadukan hal ini. Saya beritahu kepadanya bahawa perhimpunan itu mestilah bersurai kerana jika tidak mereka akan disuraikan dengan paksa.

”Dia tanya sama ada saya kenal siapa dia. Saya jawab saya kenal dia sebagai Encik David. Dia kemudian berkata dialah seorang Ahli Parlimen yang baru dipilih. Saya jawab kepadanya, itu tidak menjadi soal, tetapi yang penting pada saya ialah dia mesti memberitahu penyokong-penyokongnya supaya bersurai kerana jika tidak anggota FRU akan menyuraikannya. Dia langsung berkata ”Pergi berambus FRU,  kamu anak haram”, dan terus menghentakkan telefon.

”Sebahagian daripada perarakan itu telah juga pergi ke Pudu dan melemparkan perkataan-perkataan menghina orang-orang Melayu dan Polis.

”Sebuah lori yang berisi penuh dengan penyokong-penyokong Gerakan yang bertempik sorak telah pergi ke sekeliling Sentul tetapi telah ditahan oleh polis kerana lori itu tidak ada permit pengangkutan.

”Dari apa yang dapat dilihat, DAP juga ada campur dalam perarakan itu tetapi payah hendak mengenal mereka terkecuali dari cogan parti merka. Susah hendak dikatakan siapakah yang patut disalahkan, tetapi pada perasaan saya kedua-dua Gerakan dan DAP patut sama-sama disalahkan kerana menimbulkan perbuatan kacau yang boleh memecahkan keamanan. Jika polis tidak segera bertindak, maka kekacauan mungkin telah berlaku”.

Patut diambil perhatian bahawa kedua-dua perarakan yang disebut oleh Abu Bakar dalam kenyataannya itu telah dijalankan dengan tidak mendapat kebenaran polis. Jika Parti Gerakan benar-benar hendak mengadakan perarakan kemenangannya sahaja, maka bagaimana pula boleh timbul perbuatan-perbuatan tunjuk perasaan pada malam itu juga?

Sebagaimana yang dilaporkan oleh Abu Bakar, kedua-dua perarakan itu telah bersurai, tetapi kelakuan-kelakuan liar dan perbuatan-perbuatan menyakitkan hati terus juga berjalan kemudian dari itu. Perarakan itu telah berpecah kepada beberapa kumpulan untuk menimbulkan tunjuk perasana di tiga bahagian Kuala Lumpur, di Brickfields, di Pudu dan di Sentul. Kawasan-kawasan ini terletak satu di Selatan, satu di Tengah dan satu lagi di Utara bandar Kuala Lumpur, dan jauh jaraknya di antara kawasan yang pertama dengan kawasan yagn ketiga ialah hampir-hampir tujuh batu. Tunjuk-tunjuk perasaan ini berlangsugn hingga lepas tengah malam.

Saya rasa tidak syak lagi tunjuk perasaan yang diadakan di merata-rata tempat secara berasingan itu bertujuan untuk mengeruhkan lagi suasana di Kuala Lumpur yang telah pun menunjukkan tanda-tanda ketegangan.

sebuah buku hasil karya Tunku Abdul Rahman terbitan 1969

BAB 7 : Upacara Pengkebumian “Pahlawan Merah” | 13 Mei – Sebelum & Selepas

KETIKA sidang perwakilan sedang memberi fikiran mereka dengan bersungguh-sungguh di dalam Persidangan Antara Bangsa yang bagitu penting, kempen pilihan raya telah berjalan dengan hebatnya di seluruh Malaysia Barat.

Dalam kempen itu timbullah perkara-perkara yang menyakitkan hati, yang boleh menimbulkan permusuhan dan pergaduhan antara satu dengan lain. Saya telah pun memberi beberapa contoh tentang apa yang telah berlaku, dan tentang bagaimana hasutan-hasutan dan fitnah telah dijalankan dengan cara terang-terangan dan umpat keji yang terlalu bersifat peribadi telah dibisikkan dari mulut ke mulut.

 Memang telah menjadi kelaziman di mana-mana jua dalam dunia bebas ini perkataan-perkataan yang pedas dan kenyataan yang tidak bijak dikeluarkan dalam kempen pilihan raya. Amalan-amalan yang serupa itu juga tentulah dijangka berlaku di Malaysia, tetapi kebebasan berucap dalam pilihan raya tidaklah sekali-kali boleh dijadikan alasan untuk mengeluarkan kata-kata yang melanggar batas, terutama di dalam sebuah negara berbilang kaum di mana perasaan penduduknya mudah tersinggung dalam perkara-perkara mengenai kaum mereka.  

 Perasaan hangat ini jelas kelihatan terutama di sebelah utara Semenanjung.  Di selatan kempen pilihan raya telah berjalan dengan cara yang lembut dan teratur tanpa  sebarang kejadian yang tidak diingini.

 Dalam suasana yang seperti inilah komunis telah meresap masuk di kalangan mereka. Tujuan utama mereka semakin jelas kelihatan dari hari ke hari. Mereka berazam untuk menjatuhkan Perikatan dari memegang kuasa dengan memecahkan pengaruhnya sama ada dengan cara baik atau jahat. Mereka mengamalkan pengaruh jahat menerusi dua saluran dan menghalakan serangan-serangan mereka kepada dua sasaran besar – melemahkan UMNO melalui PAS, dan melumpuhkan MCA menerusi Gerakan dan parti-parti politik Cina yang lain.

 Pada pendapat mereka pilihan raya telah memberikan kesempatan yang sangat baik kepada komunis untuk melakukan perbuatan-perbuatan provokasi supaya timbul peristiwa, sama ada besar atau kecil, dengan tujuan hendak menjayakan rancangan mereka memulaukan pilihan raya umum. Lebih luas mereka dapat menyebarkan perasaan bimbang, atau kecewa, atau pun takut, maka lebih besarlah harapan mereka untuk menjayakan pemulauan ini.

 Apabila kempen pilihan raya itu telah berjalan separuh, mereka telah melancarkan kempen menulis dengan cat merah cogan kata dan tanda di atas jalan raya dan tembok. Merah ialah warna pertubuhan Komunis. Cogan kata yang ditulis menggesa setiap orang supaya memulaukan pilihan raya dan yang lain mengandungi perkataan-perkataan yang menyanjung tinggi sifat-sifat dan ajaran-ajaran Mao Tze Tung. Mereka tidak peduli bahawa perbuatan mereka itu melanggar undang-undang, dan amatlah sukar bagi Kerajaan hendak menangkap mana-mana orang yang menulis cogan kata itu kerana ia ditulis pada malam yang gelap, tetapi tulisannya dapat dibaca dengan jelas oleh semua orang pada  siang hari yang terang benderang.

 Mereka memperhebatkan kempen dengan menggunakan ancaman terhadap keselamatan orang ramai, dan menyebarkan risalah di kalangan orang-orang Cina untuk menggesa mereka supaya memulaukan pilihan raya. Tujuan mereka jelas untuk menunggu berlakunya sesuatu peristiwa yang boleh mereka gunakan untuk mengambil kesempatan bagi menjayakan rancangan mereka itu.

 Kesempatan timbul apabila satu peristiwa telah berlaku pada 24 April, iaitu kira-kira dua minggu sebelum hari mengundi. Pada kira-kira jam 8.30 malam itu seorang pekerja UMNO bernama Kassim Omar yang sedang dalam perjalanan pulang ke rumahnya telah melihat beberapa orang berkumpul di kawasan Jelutong, Pulau Pinang. Dia telah memberhentikan motosikal yang sedang dinaikinya untuk melihat dan bertanya kerana pada fikirannya satu kemalangan telah berlaku. Ketika itu juga dia telah diserang oleh kumpulan yang ada di situ dan telah dibunuh dengan kejamnya. Setelah itu mereka mencontengkan cat merah ke seluruh badan mayat orang yang telah mereka bunuh itu. Perbuatan mereka adalah satu pembunuhan yang disengaja dan boleh berlaku ke atas sesiapa pun. Pembunuh-pembunuhnya adalah pemuda-pemuda Parti Buruh.

 Pembunuhan yang kejam ini tentulah telah menimbulkan rasa cemas di kalangan pasukan keselamatan kerana kejadian itu boleh mencetuskan rusuhan kaum. Oleh kerana bimbang berlakunya tindak balas, maka Kerajaan telah meminta keluarga si mati dan pemimpin-pemimpin Melayu di Pulau Pinang supaya bersabar, dan mereka telah bersetuju tidak menyebarkan berita pembunuhan itu supaya Komunis tidak akan mendapat kesempatan untuk menghalang pilihan raya. Kesabaran mereka itu telah memberi pertolongan yang sangat besar untuk menyekat buat sementara cita-cita Komunis, tetapi mereka telah bertanggungjawab mengalirkan darah.

 Sepuluh hari kemudian, iaitu pada 4 Mei, Komunis telah mendapat peluang yang selama ini ditunggu-tunggunya apabila satu kejadian berlaku di negeri Selangor. Kejadian ini berlaku enam hari sebelum hari membuang undi. Pada pagi itu, tiga orang mata-mata (konstabel polis) yang sedang meroda telah bertembung dengan sekumpulan pemuda di Kepong, yang terletak di pinggir Kuala Lumpur. Pemuda-pemuda itu sedang menulis dengan cat tanda-tanda  di jalan raya. Apabila dicabar, mereka telah menentang anggota-anggota polis mata-mata itu dengan membaling kayu api, besi tajam, dan ketulan besi, dan kemudian mereka telah berundur masuk ke kawasan sebuah pasar lama yang berdekatan.

 Selepas mengenalkan diri mereka, ketiga-tiga orang mata-mata itu pun menghambat pemuda-pemuda tersebut. Rupa-rupanya mereka keluar bersiap sedia untuk menghadapi sebarang kemungkinan dan memang hendak mencari gaduh, dan sekarang mereka telah dapat apa yang mereka mahu. Mereka telah melawan bersungguh-sungguh sehingga mata-mata itu terpaksa melepaskan tembakan untuk mempertahankan diri. Akhirnya seorang daripada pengacau itu telah tercedera dan kemudiannya mati di hospital. Namanya ialah Lim Soon Seng, berumur 24 tahun. Keluarga dan rakan-rakannya telah membawa mayat si mati untuk di simpan di rumah mayat di Jalan Sultan, jalan yang paling sibuk di kawsan Cina di bandar Kuala Lumpur. Mayat itu sepatutnya dibawa balik ke rumahnya di Kepong.

 Si mati bukanlah seorang yang terkenal dan pada lazimnya mayatnya itu memadailah dikebumikan secara sederhana, tetapi Komunis tidak hendak melepaskan peluang yang begitu baik untuk membuat sesuatu yang boleh mendatangkan faedah kepada perjuangan mereka. Akhirnya mereka dapat juga seorang daripada rakan seperjuangan untuk disanjung sebagai “pahlawan” yang akan menjadi lambang perjuangan mereka.

 Polis telah menerima permohonan untuk mengadakan satu perarakan mayat pada 10 Mei, iaitu hari mengundi. Tujuan mereka hendak mengadakan perarakan itu pada 10 Mei sangatlah jelas. Anasir-anasir yang menganjurkan perarakan itu berniat hendak menimbulkan satu kejadian yang akan menghalang pilihan raya atau pun mencegah pembuangan undi pada hari itu.

 Polis telah mengambil keputusan yang bijak dengan menolak permohonan hendak mengadakan perarakan pada hari itu, tetapi setelah ibubapa si mati dan pemimpin-pemimpin Parti Buruh Kepong bertalu-talu membuat rayuan hendak mengadakan istiadat pengkebumian secara terhormat, maka polis bersetuju membenarkan perarakan mayat itu diadakan pada 9 Mei. Ketika membenarkannya, polis telah meletakkan syarat-syarat yang ketat supaya perarakan itu melalui jalan-jalan yang tertentu, dan mereka yang hadir atau mengiringi mayat itu hendaklah dihadkan kepada satu bilangan kecil orang yang berkabung. Ringkasnya, istiadat pengkebumian itu hendaklah diadakan menurut sebagaimana yang lazim dibuat sahaja.

 Meskipun begitu, apa yang berlaku ialah perarakan mayat itu telah bertukar menjadi satu perarakan yang terbesar pernah dilihat di Kuala Lumpur. Dalam hal ini Komunislah yang bertanggungjawab. Ia tidak sekali-kali merupakan satu perarakan mayat, tetapi lebih merupakan satu tunjuk perasaan politik yang sangat liar. Gambar-gambar yang saya siarkan dalam buku ini dapat menceritakan sendiri peristiwa itu dan dapat membuktikan bahawa Komunis dan anasir-anasir jahat lain adalah bertanggungjawab di atas kejadian yang buruk itu. Tunjuk perasaan itu berjalan sejauh lapan batu dengan beribu-ribu orang mengambil bahagian di dalamnya atau menyaksikannya dari kaki lima atau pun di tepi-tepi jalan.

 Saya siarkan kenyataan-kenyataan itu di sini supaya orang ramai di Malaysia ini dapat mengetahuinya dengan sejelas-jelasnya, selain daripada apa yang telah tersiar dan dibaca dalam akhbar, mengenai segala hal yang telah terjadi dan siapa yang berdiri di belakang perarakan itu hingga menimbulkan pelbagai rupa perbuatan provokasi sebelum hari mengundi.

 Abu Bakar bin Abdul Aziz, Pegawai Penjaga Daerah Polis Kuala Lumpur, telah menyatakan :

“Pada 7 Mei 1969, bapa si mati (Lim) telah dipanggil berjumpa saya untuk menyiapkan peraturan bagi perarakan mayat anaknya. Selepas berjumpa dengan saya, dia telah bersetuju mengadakan perarakan mayat itu pada hari Jumaat 9 Mei 1969. Sungguhpun begitu dia mengaku kepada saya yang dia tidak bertanggungjawab di atas segala persiapan bagi perarakan itu dan dia akan bawa kemudian orang-orang yang bertanggungjawab membuat persiapan itu untuk berjumpa saya.

“Kemudian datang orang lain bernama Yap Kau, Miss Tan Siew Eng dan seorang Melayu ke pejabat saya. Mereka berkata yang mereka telah menentukan sendiri jalan-jalannya dengan menunjukkan kepada saya di atas sekeping kertas. Kemudia saya berhubung dengan Encik Mansor, Pegawai Penjaga Lalulintas, yang kemudiannya telah datang ke pejabat saya. Setelah itu kami telah membincangkan bersama-sama jalan-jalan yang akan dilalui itu. Jalan-jalan itu ialah sebagaimana yang diterangkan oleh Encik Mansor dalam kenyataannya.

“Yap kau telah memperkenalkan Miss Tan kepada saya sebagai salah seorang dari ahli-ahli yang mengaturkan perarakan mayat itu, dan kemudiannya memperkenalkan Syed Hamid sebagai seorang ahli Jawatankuasa Penyelenggara yang menjaga hal-hal mayat bagi perarakan itu. Kemudian saya telah memperkenalkan Encik Mansor kepada tiga orang itu.”

“Kedua-dua orang cina itu iaitu Yap Kau dan Miss Tan telah bercakap kepada kami dalam bahasa Melayu dan mereka faham bahasa itu. Syed Hamid telah hadir bersama. Apakala saya tanya Syed Hamid kenapa dia datang, dia berkata dia datang untuk memperhatikan supaya tidak timbul silap faham di atas apa yang telah di persetujui, dan juga kerana dia salah seorang ahli jawatankuasa yang bertanggungjawab untuk menguruskan perarakan mayat itu.

“Sebelum Syed Hamid meninggalkan pejabat saya, dia telah berkata “sekarang kita telah bersetuju,” Tujuannya berkata demikian ialah supaya kami tidak boleh lagi mengubah jalan-jalan yang telah pun dipersetujui.

“Miss Tan juga berkata iaitu untuk mengelakkan dari menyakitkan hati mereka yang mengambil bahagian dalam perarakan itu, lebih baik polis tidak menghantar orang-orangnya yang memakai uniform menjaga perarakan itu lebih-lebih lagi anggota-anggota Pasukan Simpanan (FRU). Dia berkata bahawa dengan adanya anggota-anggota polis yang beruniform dari Pasukan Simpanan, maka orang-orang yang akan mengambil bahagian dalam perarakan akan merasa sakit hati kerana si mati yang telah ditembak oleh polis itu dianggap oleh mereka sebagai seorang ‘Pahlawan’. Mereka minta supaya lesen itu dikeluarkan atas nama Yap Kau”

Yap Kau yang tersebut dalam kenyataan Abu Bakar itu ialah seorang Ahli Jawatankuasa Parti Buruh Cawangan Kepong. Miss Tan Siew Eng ialah Naib Pengerusi bagi cawangan itu. Orang Melayu yang mengenalkan dirinya sebagai Syed Hamid ialah Syed Hamid bin Syed Ali yang menjadi Yang Dipertua Persatuan Penuntut-penuntut Universiti Malaya. Anggota-anggota F.R.U. ialah Pasukan Simpanan Persekutuan, iaitu anggota-anggota pasukan polis yang mendapat latihan yang tinggi mutunya, terutama sekali dalam kerja-kerja menyuraikan tunjuk perasaan dan rusuhan.

 Dari kenyataan itu dan dengan adanya tiga orang yang tersebut tadi, maka nyatalah bahawa perarakan mayat itu telah diambil alih dari keluarga si mati oleh anasir-anasir politik yang mempunyai tujuan-tujuan yang jahat supaya peluang ini dapat dipergunakan untuk membangkitkan ancaman politik yang berpanjangan.

Sebenarnya perkara membawa mayat ini hanyalah satu perkara yang mudah dan kecil sahaja, tetapi mereka sengaja membesarkannya.

“Pada jam 9.55 pagi, hari Khamis, 8. Mei 1969, saya telah berada di pejabat OCPD (Ketua Polis Daerah)  untuk berunding dengannya mengenai jalan-jalan yang akan dilalui oleh perarakan mayat Lim Soon Seng. Pada jam 10.15 pagi, tiga orang telah datang ke pejabat OCPD. itu – mereka ialah Yap Kau, Tan Siew Eng (seorang perempuan cina) Naib Pengerusi Parti Buroh Selangor, dan seorang Melayu, Syed Hamid bin Syed Ali

“Ketiga-tiga orang ini telah datang ke pejabat dan memohon kebenaran mengadakan perarakan mayat Lim Soong Seng. Mereka menuntut supaya perarakan itu melalui jalan-jalan yang telah ditetapkan oleh mereka, tetapi OCPD dan saya tidak bersetuju dengan jalan-jalan yang dicadangkan.

“Saya berkeras supaya jalan-jalan yang patut dilalui ialah daripada Jalan Sultan terus ke Jalan Kuching, Jalan Maxwell, Jalan Ipoh, kemudian terus ke Kepong. Sebaliknya mereka menuntut jalan-jalan yang lain iaitu  Jalan Petaling, Jalan Kinabalu, Jalan Raja, Jalan Tuanku Abdul Rahman dan Jalan Ipoh.

“Ini bererti perarakan itu akan melalui jalan-jalan di tengah-tengah  ibu kota. Mereka berkeras hendak melalui jalan-jalan ini, sambil berkata bahawa sama ada polis bersetuju atau pun tidak, mereka akan melalui juga jalan-jalan itu. Oleh yang demikian saya terpaksa bersetuju dengan syarat bilangan orang-orang yang akan mengikut dalam perarakan itu tidak boleh lebih dari seribu. Kemudian OCPD telah mengeluarkan lesen”

 Dari kenyataannya itu dapatlah kita saksikan bahawa jalan-jalan yang dicadangkan oleh polis akan membawa perarakan itu melalui jalan-jalan yang kebanyakannya bersempadan dengan sepanjang sungai, iaitu jalan-jalan besar yang tidak melalui kawasan yang penuh dengan bangunan-bangunan. Sementara jalan-jalan yang dicadangkan oleh pihak yang menguruskan perarakan itu ialah jalan-jalan dari Utara ke Selatan yang melalui tengah-tengah kota yang penuh dengan kedai-kedai perniagaan. Jalan-jalan ini pada lazimnya penuh sesak dengan orang ramai sepanjang siang hinggalah ke tengah malam.

 Keadaan pada ketika itu meletakkan pihak polis berada dalam kedudukan yang terdesak, kerana keesokan harinya ialah hari mengundi. Untuk kepentingan negara, maka mustahaklah diambil segala langkah yang perlu bagi menghindarkan dari berlakunya sesuatu perkara yang boleh menghalang pilihan raya. Sebagai pihak yang bertanggungjawab untuk menjaga undang-undang dan keamanan, pihak polis tidak bertujuan hendak membuka sebarang peluang kepada pihak-pihak yang liar untuk melakukan kekacauan.

 Keluarga si mati mempunyai hak untuk membawa mayat, dan mengikut sebagaimana biasa, kenalah mereka mendapat kebenaran dari polis bagi mengadakan satu perarakan. Inilah cara hidup kita di Malaysia, dan boleh katakana hampir setiap hari kita dapat melihat perarakan yang seumpama itu di Kuala Lumpur. Polis tidak dapat membantah langkah menyerah persiapan mengadakan perarakan mayat itu kepada Parti Buruh cawangan Kepong dan juga kepada anasir-anasir yang lain yang tidak ada kaitan dengan keluarga si mati, tetapi pihak polis sebenarnya faham dan mengerti tujuan pihak-pihak yang menganjurkan perarakan itu.

 Oleh yang demikian tentulah pihak polis perlu bersiap sedia untuk menjalankan kewajipan mereka yang biasa dan berjaga-jaga untuk menghadapi sebarang tunjuk perasaan yang mungkin timbul semasa perarakan itu, tetapi mereka juga mesti berhati-hati supaya kekacauan yang mungkin timbul itu tidak akan berlanjutan. Mereka cuma dapat meletakkan syarat-syarat yang tertentu untuk perarakan itu, dan ini telah dipersetujui antara kedua-dua belah pihak dan juga pihak keluarga si mati. Bagaimana persetujuan itu akan dilaksanakan tidaklah dapat diagakkan sehingga keesokan harinya.

 Di dalam satu kenyataan, Mansor bin Mohd Noor telah melaporkan sebagaimana berikut:

“Pada jam 8.45 pagi, 9 Mei 1969 saya telah pergi ke rumah mayat (Chik Sin Tong) di Jalan Sultan untuk menyaksikan sama ada persiapan dan peraturan bagi perarakan mayai itu di jalankan sebagaimana yang telah dipersetujui oleh polis. Sekumpulan besar orang ramai telah berhimpun di situ. Menurut lesen yang telah dikeluarkan, perarakan itu patutlah dimulakan pada jam 9.30 pagi, tetapi tidak dimulakan sehingga 9.55 pagi.

“Perarakan itu sepatutnya membelok ke kiri dari Jalan Sultan menghala ke Bulatan Merdeka, tetapi sebaliknya telah membelok ke kanan dan berjalan melalui Jalan Petaling, mereka telah menyorak-nyorak dan mengejek Polis Lalulintas yang sedang bertugas dengan tujuan hendak menaikkan kemarahan mereka (polis) itu. Dengan membelok ke kanan, maka mereka telah melanggar syarat yang pertama.”

“Kemudian perarakan itu telah berhenti dipenjuru Jalan Petaling dengan Jalan Cecil. Semasa di situ mereka telah mula berucap kepada orang ramai, menyanyi lagu-lagu dan menyebarkan risalah-risalah ajaran Mao, dan menampalkan risalah-risalah di tembok-tembok dan tiang-tiang rumah kedai. Salah satu risalah itu berbunyi “Rejim Tunku Abdul Rahman Kejam” dan yang satu lagi berbunyi “Ajaran Mao sahaja yang boleh diamalkan di sini.” Mereka telah membawa sepanduk-sepanduk gambar Mao dalam perarakan itu. Saya tidak dapat menyatakan berapa banyakkah sepanduk gambar itu.

“Saya telah mendahului perarakan itu untuk pergi ke Foch Avenue dan telah menyoal ketua mereka yang berada di kepala perarakan (kerana mereka telah mengikut jalan yang salah), “Kamu hendak ikut jalan mana?” Jawabnya “Aku tak tahu dan aku tak peduli.

“Perarakan itu telah berhenti setiap lima atau enam ela untuk berucap kepada beribu-ribu orang yang membanjiri kedua-dua belah jalan raya. Ketika itu saya sedang berdiri di hadapan Bangunan Malayan Banking di mana saya dapat menyaksikan orang ramai telah bertambah ramai. Bilangannya sudah pun meningkat beribu-ribu orang, iaitu berkali ganda melebihi daripada seribu orang yang telah dipersetujui. Mereka menjerit “Polis anjing buruan Kerajaan!”

 Dari laporan itu jelaslah bahawa pihak polis telah bersabar daripada melakukan tindakan ke atas perarakan. Sekalipun perarakan itu baru bergerak kira-kira satu batu jauhnya, tetapi jelaslah bahawa mereka yang mengambil bahagian dalam perarakan itu bukan sahaja terdiri daripada orang-orang yang berkabung, sama ada yang diupah atau sebaliknya, bahkan juga penunjuk-penunjuk perasaan yang cuba hendak membangkitkan kekacauan, dan pemimpin-pemimpinnya tidak terdaya hendak mengawal perarakan itu. Penunjuk-penunjuk perasaan itu tahu bahawa polis tidak akan menjalankan sebarang tindakan kecuali ada sebab-sebab yang besar untuk mereka berbuat begitu. Perbuatan-perbuatan provokasi adalah sebahagian daripada rancangan mereka tetapi usaha dan cabaran mereka tidak berjaya menyentuh perasaan polis.

 Kenyataan Mansor Bin Mohd. Noor selanjutnya memberikan gambaran yang umum mengenai perarakan itu, dan menunjukkan kelakuan mereka yang telah mengambil bahagian, dan juga apa yang telah berlaku di beberapa tempat di sepanjang jalan yang dilalui oleh perarakan itu. Kenyataan itu adalah sebagaimana berikut :

“Apakala perarakan itu tiba di penghujung Jalan Petaling berhadapan dengan Malayan Banking, mereka telah membelok ke kanan masuk ke Jalan Yap Ah Loy, iaitu jalan yang tidak dibenarkan, menghala ke Jalan Klyne dan kemudianya berpusing masuk ke Jalan Mountbatten – semua jalan-jalan ini adalah jalan yang di tegah masuk.

“Kemudian mereka bergerak melalui Jalan Mountbatten hingga mereka sampai di penjuru Jalan Mountbatten dengan Jalan Tuanku Abdul Rahman. Pada jam 11.25 pagi perarakan itu telah tiba di penjuru jalan ini. Kemudian mereka bergerak perlahan-lahan menuju ke Jalan Ipoh.

“Di hadapan Bangunan MARA kira-kira 500 orang yang menaiki motosikal yang sedang menuju ke situ telah menyertai perarakan. Pada ketika itu saya telah menulis seberapa banyak nombor-nombor motosikal itu. Mereka telah berhenti di hadapan Bangunan MARA untuk sekali lagi membuat ucapan kepada orang ramai.

“Pada jam 12.35 tengah hari mereka telah sampai di hadapan Ibu Pejabat UMNO dan sekali lagi membuat ucapan kepada orang ramai dan mengeluarkan kata-kata yang menghina.

“Pada jam 3.00 petang mereka telah tiba di Ibu Pejabat Parti Buruh Malaysia, Kepong. Di Kepong beribu-ribu orang telah beratur di kiri dan kanan jalan untuk memberi minuman kepada mereka. Mereka telah berhenti selama 45 minit di tempat itu untuk menyusun semula perarakan tersebut.

“Pada jam 5.00 petang mereka telah sampai ke Balai Polis Kepong dan bergerak sehela demi sehela sambil memberi ucapan kepada orang ramai dengan menyebarkan ajaran-ajaran Mao dan memaki polis. Perasaan orang ramai telah mula menjadi hangat dan kami menjangka kekacauan akan meletus pada saat itu.

“Pada jam 5.30 petang mereka telah tiba di penjuru jalan kecil yang menuju masuk ke tanah perkuburan dan terus berjalan menghala ke perkuburan.

“Setelah itu saya telah balik dan tiba untuk membuat laporan di pusat kawalan pada jam 6.00 petang.

“Kelakuan orang-orang yang mengikuti perarakan mayat itu amatlah liar dan merupakan perbuatan provokasi, dan sekiranya pihak polis tidak dapat menahan kesabaran maka tentulah kekacauan telah tercetus pada hari itu juga. Bilangan mereka tidak kurang 10,000 orang. Beribu-ribu orang mungkin terbunuh sekiranya kami tidak menahan sabar. Saya tidak syak lagi inilah yang mungkin berlaku. Mereka memang telah mengatur segala-galanya dengan rapi.

“Menurut Inspektor Sakunathan, dia telah melihat senjata-senjata disembunyikan di dalam keranda dan mayat si mati telah di usung di luar keranda itu dan dibalut dengan kain. Ini telah disahkan oleh Inspektor itu.”

Sikap polis yang bijak menghadapi keadaan yang sangat berbahaya yang telah ditimbulkan oleh Komunis dan puak-puak pelampau kiri untuk mengambil kesempatan daripada perarakan mayat itu patutlah diberi kepujian yang setinggi-tingginya. Memandang kepada peristiwa-peristiwa yang telah berlaku kemudiannya, dan kepada perasaan yang semakin bertambah hangat apakala perarakan itu semakin dekat dengan tanah perkuburan, maka kenyataan Mansor itu bolehlah dikatakan sederhana. Biarlah saya mengulanginya “beribu-ribu orang mungkin terbunuh sekiranya kami tidak menahan sabar. Saya tidak syak lagi inilah yang mungkin berlaku.” 

 Dari gambar-gambar yang telah diambil dan laporan-laporan yang telah dibuat, maka nyatalah tunjuk perasaan yang besar ini telah dirancang dan diatur dengan rapi. Nyatalah bahawa dari saat Parti Buroh dengan secara kebetulan mendapat seorang ‘Pahlawan’, maka Komunis dan puak pelampau kiri ini bertujuan hendak mengambil kesempatan itu untuk kepentingan mereka dengan sepenuhnya.

 Mereka telah Berjaya mengambil alih untuk mengaturkan perarakan mayat itu. Mereka menuntut supaya perarakan mayat itu diadakan pada hari mengundi. Mereka mengarahkan semua cawangan dan penyokong-penyokong parti itu supaya bersiap sedia untuk menggunakan sepenuhnya perarakan mayat itu bagi kepentingan mereka. Dalam masa 5 hari mereka telah sibuk menyediakan beribu-ribu poster dan cogankata. Mereka telah mengaturkan satu persatunya dengan tersusun rapi.

 Tidaklah mudah hendak mengumpulkan 500 buah motosikal untuk berada di satu tempat dan satu masa yang tertentu, kecuali untuk perlumbaan motosikal, tetapi mereka telah berada dan menunggu untuk bersama-sama menyertai perarakan itu di petengahan jalan. Kita tentu dapat menggambarkan bagaimana bising bunyi enjin motosikal yang beratus-ratus itu dapat menaikkan lagi perasaan di dalam suasana yang telah pun sedia hangat.

 Ini mungkin bukan satu kejadian yang berlaku secara kebetulan, dan bukannya perhimpunan yang terjadi dengan sendiri. Ia telah diatur dan dirancang terlebih dahulu. Perarakan motosikal inilah satu-satunya peristiwa yang dapat menggambarkan bagaiman pihak Komunis telah bersungguh-sungguh berusaha untuk menggunakan perarakan mayat itu sebagai satu helah untuk menimbulkan suasana yang tegang yang boleh merebak sehingga tidak terkawal lagi. Dengan itu mereka mengharapkan supaya kota Kuala Lumpur dan seluruh negara terperangkap di dalam kedaan huru-hara.

 Mereka telah gagal dalam usaha mereka yang besar ini. Sekarang soalnya ialah sama ada mereka akan mencuba sekali lagi. Ketika itu tidaklah dapat hendak diramal setakat manakah kesan daripada peristiwa-peristiwa tegang di sepanjang hari Jumaat itu akan mencacatkan pilihan raya pada keesokan harinya. Satu perkara yang nampak dengan jelas pada malam itu ialah sekalipun adanya seruan supaya memulaukan pilihan raya, tetapi pilihan raya tetap  berlangsung sebagaimana yang telah ditetapkan. Komunis sekali lagi gagal kerana bilangan pengundi yang telah keluar untuk mengundi pada keesokannya ialah paling ramai dalam sejarah Malaysia.

sebuah buku hasil karya Tunku Abdul Rahman terbitan 1969